بررسی قابلیت های کارآفرینی دانشجویان تحصیلات تکمیلی (مطالعه ی موردی دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه های تهران، علامه طباطبائی، شهید بهشتی و محقق اردبیلی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد رشته ی تحقیقات آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه محقق اردبیلی

3 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مطالعه­ی قابلیت­های کارآفرینی دانشجویان تحصیلات تکمیلی انجام گرفت. روش­شناسی پژوهش از نظر راهبرد اصلی: کمی؛ از نظر هدف: کاربردی؛ از نظر راهکار اجرایی: میدانی؛ از نظر تکنیک تحلیلی: توصیفی _ مقایسه­ای بود. جامعه‌ی آماری این پژوهش را دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه‌های تهران، علاّمه طباطبائی، شهید بهشتی و محقق اردبیلی در سال تحصیلی 1393-1392 تشکیل می‌داد. روش نمونه‌گیری از نوع تصادفی ساده بود و حجم نمونه با توجّه به مدل کرجسی ­_ مورگان و با در نظر گرفتن خطای 05/0 = α قریب به 377 نفر در نظر گرفته شد که 308 پرسشنامه قابل تحلیل بود. ابزار جمع­آوری داده­ها پرسشنامه­ی قابلیت­های کارآفرینی بود. ضریب پایایی با استفاده از آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 88/0 به­دست آمد. نتایج نشان داد میانگین دانشجویان در مؤلفه­های استقلال­­طلبی، کنترل درونی، توفیق­طلبی و نمره­ی کل قابلیت کارآفرینی بالاتر از حد متوسط جامعه و در ریسک­­پذیری و خلاقیت میانگین آن­ها پایین­تر از حد معیار جامعه است. دانشجویان دختر و پسر تنها در مؤلفه­ی ریسک­پذیری تفاوت معنی­دار با هم دارند. هم­چنین بین قابلیت­های کارآفرینی دانشجویانی که تمایل به راه­ اندازی کار دارند و دانشجویانی که تمایل به راه اندازی کار ندارند در تعامل با جنسیت و بین قابلیت­های کارآفرینی دانشجویان گروه­های تحصیلی مختلف، تفاوت معنی­دار وجود ندارد. علاوه براین دانشجویانی که در گذشته اقدام به راه اندازی کار کرده­اند نسبت به سایرین ریسک­­پذیرترند و از خلاقیت بیشتری برخوردارند و دانشجویانی که عملکرد تحصیلی بهتری دارند در مقایسه با دیگر دانشجویان، به میزان بیشتری دارای مرکز کنترل درونی­اند و قابلیت­های کارآفرینی بیشتری دارا می­باشند. 

کلیدواژه‌ها


احمد پورداریانی، محمود. (1383). کارآفرینی (تعاریف، نظریات، الگوها). تهران: انتشارات پردیس.

امینی، محمد؛ تمنایی­فر، محمدرضا؛ غلامی­علومی، صدیقه. (1391). ارزیابی قابلیت­های کارآفرینی دختران دانشجو. فصلنامه علمی- پژوهشی زن و جامعه، سال سوم، شماره چهارم، 115-138.

آقاجانی، حسنعلی؛ گنجه خور، زیبا. (1389). تبیین نقش ویژگی­های روانشناختی کارآفرینان بر فرایند کارآفرینی مستقل (مورد مطالعه: کارآفرینان استان مازنداران). پژوهش­نامه مدیریت تحول، 4، 140-118.

بدری، احسان؛ لیاقتدار، محمدجواد؛ عابدی، محمدرضا؛ جعفری، ابراهیم. (1385). بررسی قابلیت­های کارآفرینی دانشجویان دانشگاه اصفهان. فصلنامه­ی پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، سال دوازدهم، شماره­ی 2 (پیاپی 40)، صص 90- 73. 

پورقاز، عبدالوهاب؛ کاظمی، یحیی؛ محمدی، امین. (1390). بررسی رابطه­ی شیوه­های تفکر و ویژگی­های شخصیتی کارآفرینی مدیران مدارس. فصلنامه­ی توسعه کارآفرینی، 11، 85-67 .

جهانگیری، علی، کلانتری ثقفی، ربابه. (1387). بررسی و سنجش ویژگی­های کارآفرینی مدیران. فصلنامه­ی توسعه­ی کارآفرینی، 1، 110-87.

حسینی لرگانی، سیده مریم؛ میرعرب رضی، رضا؛ رضایی، سعید. (1387). آموزش کارآفرینی در هزاره جدید؛ زیرساختی برای اشتغال دانش آموختگان آموزش عالی. فصلنامه­ی پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، شماره­ی 50، 137-119.

خاوری، سیدعبدالله. (1392). ارتباط بین مهارت­های کارآفرینانه مدیران و اثربخشی سازمانی در کسب و کارهای کوچک و متوسط (مورد مطالعه: شهرستان ساری). مجموعه مقالات همایش ملی دانشگاه کارآفرین، صنعت دانش محور، اردیبهشت 1392، دانشگاه مازندران بابلسر.

خدری، نعیمه؛ احمدی، یوسف. (1392). رابطه هوش معنوی با ویژگی­های شخصیتی یک کارآفرین از دیدگاه کارکنان یک سازمان صنعتی در شهر بندرعباس. مجموعه مقالات همایش ملی دانشگاه کارآفرین، صنعت دانش محور، اردیبهشت 1392، دانشگاه مازندران بابلسر.

دادگر، یداله؛ غلامزاده، علیرضا. (1389). تحلیلی بر کارآفرینی در 70 سال اخیر ایران، مطالعه موردی: عملکرد یک کارآفرین نمونه. فصلنامه­ی پژوهش­های اقتصادی، سال دهم، شماره 2، 90-61. 

رعدی افسوران، نقی. (1389). مطالعه‌ی قابلیت­های کارآفرینی دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز، مجله­ی علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز. سال 17-2، 6 (1)، 128- 103.

زارع، بیژن؛ زارع، مرضیه. (1392). مطالعه­ی رابطه­ی ویژ­گی­های خانواده و ایجاد شخصیت کارآفرین در فرزندان. مجموعه مقالات همایش ملی دانشگاه کارآفرین، صنعت دانش محور، اردیبهشت 1392، دانشگاه مازندران بابلسر.

سعدی، حشمت­اله؛ سلیمانی، عطیه. (1391). ظرفیت کارآفرینی دانشجویان دانشکده­ی کشاورزی دانشگاه بوعلی سینای همدان. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد 8، شماره­ی 2، 105- 117.

شهسواری، احسان. (1390). مروری بر کارآفرینی با تکیه بر کارآفرینی سازمانی. مجموعه مقالات همایش کارآفرینی، مرکز عملی کاربردی کلاردشت.

صادقی، مهدی؛ ملکی نیا، عماد. (1390). ارزیابی دانشجویان از محیط­های کارآفرینانه و تبیین رابطه آن با قصد کارآفرینی. پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، 59، 89-69.

علم بیگی، امیر؛ ملک محمدی، ایرج. مقیمی، سید محمد. (1388). تحلیل مسیر اثرات مؤلفه­های فناوری ارتباطی و اطلاعاتی در توسعه کارآفرینی سازمانی در سازمان ترویج کشاورزی ایران. مجله­ی تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 40 (2)، 113-103.

غفاری، هادی؛ یونسی، علی. (1390). بررسی قابلیت­های کارآفرینی دانشجویان دانشگاه پیام­نور اراک. فصلنامه­ی انجمن آموزش عالی ایران،3، 136-115.

فیض، داود. (1388). تأثیر جنسیت بر ویژگی­های شخصیتی کارآفرینی دانشجویان (مطالعه‌ی موردی: دانشگاه سمنان). فصلنامه­ی مطالعات زنان (مطالعات اجتماعی روان شناختی زنان)، 7(3)، صص 44- 25.

محمودی، مجید؛ محمودی، الهه. (1390). تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات روی اشتغال بخش خدمات در ایران. فصلنامه­ی پژوهش‌ها و سیاست­های اقتصادی، سال نوزدهم، شماره­ی 8، 569-518.

مرادی، حوریه؛ بیژنی، مسعود؛ کرمی، غلامحسین؛ فلاح حقیقی، نگین. (1391). ارزیابی مقایسه­ای ویژگی­های روانشناختی مؤثر بر نگرش­های کارآفرینانه در دانشجویان مهندسی کشاورزی. آموزش مهندسی ایران، 63، 81-65.

مرادی، میترا؛ کوهستانی، حسینعلی؛ بهرام­زاده، حسینعلی. (1387). بررسی ویژگی­های بنیادین کارآفرینی در دانش­آموزان دوره‌ی متوسطه­ی خراسان شمالی و ارائه‌ی راهکار جهت تقویت این ویژگی­ها. پژوهشنامه­ی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد، شماره­ی 17، 128- 115.

موسوی، ستاره؛ نیلی، محمدرضا. (1392). بررسی قابلیت­های کارآفرینی دانشجویان دانشگاه اصفهان. مجموعه مقالات همایش ملی دانشگاه کارآفرین، صنعت دانش محور، اردیبهشت 1392، دانشگاه مازندران بابلسر.

نخعی، کریم؛ نخعی، حبیب؛ نخعی، فاطمه؛ یوسفی، فاطمه. (1390). تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر خلاقیت کارآفرینی. راهبردهای آموزش، 2، 56-53.

الوانی، سیدمهدی؛ بودلایی، حسن؛ قریب گرکانی، مونا. (1390)،.  چالش­ها و پیشنهادها(راهکارها) در توسعه مفهومی کارآفرینی. پارک­ها و مراکز رشد، 29، 46-35.

هاشمی، سیدسعید؛ مهرابی، علی اکبر؛ ایمنی، سیاوش؛ نجاحی، علی اکبر. (1390). توسعه­ی روستایی با تأکید بر اشتغال و کارآفرینی: مطالعه­ی موردی دهستان شباب در استان ایلام. فصلنامه­ی روستا و توسعه، سال 14، شماره1، صفحه58-35.

 

Block, A., Stumpf, S. A. (2003). Entrepreneurship Education Research: Experience and Challenge;in Sexton, D. L., Kasarda, J. D.(Eds),The State of the Art of Entrepreneurship”, Boston: PWS-Kent Publishing Company.

Dahlstrand, A.L. (2007). Technology-based entrepreneurship and regional development: the case of Sweden. European Business Review, 19 (5), 373-86.

Fayolle, A., Gailly, B. (2008). From craft to science, Teaching models and learning processesin entrepreneurship education.  Journal of European Industrial Training, 32(7), 569-593.

Galbraith, C. (2002). A Note on Gender Differences in Entrepreneurial Risk-taking: A Computerized Business Game Simulation Experiment. Submitted To The Administrative Science Quarterly.

Gurol, Y., Atsan, N. (2006). Entrepreneurial characteristics amongst university students some insights for entrepreneurship education and training in Turkey. Education & Training, 48(1), 25-38.

Howard, S. (2004). Developing entrepreneurial potential in youth: the effects of entrepreneurial education and venture creation. University of south florida report.

Kirkwood, J. (2007). Igniting the entrepreneurial spirit: is the role parents play gendered?. International Journal of Entrepreneurial Behavior and Research, 13, 39.

Li, L. (2001). A Review of Entrepreneurship Research Published in the Hospitality and Tourism Management Journals. Journal of Tourism Management, from: www.elsevier.com.

Matviuk, S. (2010). A Study of Peruvian Entrepreneurs Leadership Expectations. Journal of American Academy of Business, 16(1), 65-70.

Mccline, R. L. (2004). Opportunity Recognition: An Exploratory Investigation of a Component of the Entrepreneurial Process in the Context of the Health Care Industry: Theory and Practice. Tertiary Education Management, 25, 81-94.

Okeke, B. (2007). Preparation for Entrepreneurship and Entrepreneurship opportunities in Industrial Technical Education in contemporary Nigeria, Paper presented at a public lecture organized by School of Industrial Technical Education.Federal College of Education (Technical) Umunze,Nigeria.

Politis, D. (2008). The process of entrepreneurial learning, A Conceptual Framework, Routledge, Taylor & Francis Group.London & New Yourk: international company. Owerri.

Postigo, S. (2002). Entrepreneurship Education in Argentina: the case of San Anders University”, Entitled the Internationalizing in, Malasya, 8-10.

Shan, S., Locke, E., and Collin, C. (2003). Entrepreneurial motivation, Human resource. Management review, 13, 257-279.

Sookhtanlo, M., Rezvanfar,A., Hashemi, S. M. (2009). Psychological Capabilities Affecting Agricultural Students Entrepreneurship Level: A Comparative Study. Journal of Agricultural and Biological Sciences, 5.