شناسایی ویژگی‌های مدارس توانمند و میزان انطباق مدارس متوسطه شهر تهران با این ویژگی‌ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

هدف این تحقیق شناسایی ویژگی‌های مدارس توانمند از دیدگاه مدیران و معلمان و بررسی میزان انطباق هر یک از این ویژگی‌ها با وضعیت مدارس متوسطه شهر تهران بوده است. روش تحقیق آمیخته (کمی و کیفی) بود. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه مدیران و معلمان مدارس متوسطه شهر تهران بود که تعداد معلمان 19080 نفر و تعداد مدیران 1196 نفربوده است. حجم نمونه با مراجعه به این جدول مورگان مشخص شد و تعداد 377 معلم و 291 مدیر به عنواین نمونه تعیین و به روش تصادفی طبقه‌ای از بین پنج حوزه (شمال، جنوب، مرکز، شرق و غرب)‌  انتخاب شده است. همچنین برای اخذ نظریات متخصصان به شیوه کیفی با 100 نفر از استادان رشته علوم تربیتی و مدیران و معلمان مدارس مصاحبه به عمل آمده است. ابزار تحقیق پرسشنامه محقق ساخته و مصاحبه بوده است. پرسشنامه شامل 84 سوال و 13 مولفه بود که در مقیاس 5 درجه‌ای تنظیم شده. برای تعیین روایی پرسشنامه، از روایی صوری و محتوایی استفاده شده است و پایایی آن نیز با اجرای آزمایشی روی 30 نفر و محاسبه ضریب همسانی درونی آلفای کرونباخ (87/0) به دست آمد. داده های حاصل از اجرای پرسشنامه‌ها در دو سطح توصیفی و استنباطی با استفاده از آزمون های ضریب توافق، آزمون t تک گروهی و آزمون فریدمن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و نتایج نشان داد که از نظر معلمان، مدارس متوسطه تهران بیش از حد متوسط با ویژگی‌های کنترل و ارزشیابی تقویت کننده، داشتن فضا و امکانات و تجهیزات آموزشی و داشتن معلمان توانمند منطبق هستند، ولی از نظر مدیران، مدارس متوسطه تهران بیش از حد متوسط با ویژگی‌های داشتن جو باز، حمایت اجتماعی کنترل و ارزشیابی تقویت کننده، آموزش مهارت های زندگی و داشتن معلمان توانمند منطبق هستند. از نظر معلمان، مدارس متوسطه تهران تهران کمتر از حد متوسط با ویژگی‌های داشتن جو باز، مسئولیت اجتماعی، حمایت اجتماعی، پژوهش محوری و داشتن هدف و بینش مشترک منطبق هستند. 

کلیدواژه‌ها


- ابوضحــی، ابتســام. (1385)، مدیریــت مدرســه محور، ترجمــه: گرایـــی نژاد، غلام رضا؛ اللهیــار ترکمــن، علــی؛ کاظـم، رخســاره؛ عدل، طاهره؛ انتشـــارات مدرســه 1385.

- آقازاده، محرم. (1383)، نگاهی به شاخص های مدرسه استاندارد. مجله رشد مدیریت مدرسه، سال دوم، شماره 9، 1383.

- بازرگان، عباس. (1383)، ارزیابی آموزشی. تهران: سمت.

- بختیــار نصرآبادی، حسنعلـــی. (1385)، بررسی وضعیــت فضای فیزیکــی مدارس شهر اصفهــان با توجه به استانداردهای سازمان نوســازی توسعه و تجهیز مدارس. دو ماهنامه دانشــور رفتار. سال سیزدهـــم، شماره 21، اسفند 1385، صص 33-42.

- بختیاری، ابوالفضل. (1382)، مدیریت اثر بخش. دو هفته نامه نگاه. شماره 224. وزارت آموزش و پرورش.

- بلنکستاین، الن. (1959)، «مدارس برون شکست، شش اصل برای افزایش عملکرد دانش آموزان». مترجمان: کریمی، رامین؛ جزایری، محمد؛ پاینده، افشین؛ منظوری، مینا (1385)؛ تهران انتشارات شلاک.

- پیرچه، فاطمه. (1387)، مدارس کارآمد چه مدارسی هستند؟ روزنامه کیهان. شماره 19057. 24 فروردین 87.

- حدادیان، فرزانه. (1387)، ویژگی هایمدیر و مدرسه کارا و اثر بخش. روزنامه مردم نو. 9 شهریور 87.

- رابســـون، ماتیـــوس. (1995)، کیفیـــت در آمــوزش و پرورش. (ترجمــه: عربعلــی رضایـــی). تهـــران: دفتـــر همکـــاری های بین‌المللـــی آمـــوزش و پــرورش.

- رابینز، اس. پ (1378)، تئوری سازمان (ساختار، طراحی و کاربردها). (ترجمه: مهدی الوانی و دانایی فرد)، تهران: انتشارات صفار.

- رمضانی، حسین علی. (1388)، خلاقیت اساس شکوفایی و نوآوری. تهران: انتشارات محور 1388.

- ساروخانــی، باقــر. (1385)، روش های تحقیــق در علوم اجتماعــی. تهــران: دیــدار.

- سازمـــان آموزش و پرورش شهــر تهران، (1384)، پیش نویس سنــد راهبردی مدارس هوشمنــد، بیانیــۀ توسعـــه. وب سایت آموزش و پرورش شهـــر تهران، (1386).

- سلیمی، جمال؛ عبدی، علی. (1386)، آموزش کارآفرینی: اصول و مبانی روش های آموزش و نقش دانشگاه در آموزش آن. مجموعه مقالات همایش ملی آموزش عالی و کارآفرینی، جلد اول، دانشکده علوم انسانی دانشگاه سمنان، اسفند 1386. انتشارات دانشگاه سمنان.

- شیرزاد کبریا، بهارک. (1387)، نقش مدارس امن در هزاره سوم. انتشارات سفیر اردهال، 1387

- عسگری، زهرا. (1387)، رهبری و مدیریت اثربخش در مدارس. فصلنامه مدیریت در آموزش و پرورش، وزارت آموزش و پرورش (1387)

- علاقه بنــد، علی. (1384)، مبانی نظــری و اصول مدیریــت آموزشی. تهران: نشر روان.

- علی­اسماعیلی، عبدالله (1381)، فعالیت های تربیتی و اجتماعی در مدارس. تهران: آوای نور.

- قورچیـــان، نادرقلـــی؛ ملکـــی، حمیــد؛ خدیـــوی، اسداللـــه. (1383)، «طراحـــی و مهندســی برنامــه درســی در هـــزارهســـوم» تهران: فراشناختــی اندیشـــه.

- کریمی جشنی، جابر. (1378)، تحلیل وضعیــت موجود و مطلوب فضاهــا و تجهیزات آموزش متوسطه استان فارس با توجــه به شاخص­های برنامــه دوم توسعه. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهـــان، دانشکده علوم تربیتـــی و روانشناسی.

- گویـــن، دی. (1993)، ساختـــار سازمـــان های یادگیرنــده. ترجمــه: الوانی، مهدی.

- لسانی، مهدی؛ دهقانی، مریم. (1385)، بررسی رابطۀ بین مهارت‌های مدیران و اثربخشی مدارس متوسطه و پیش‌دانشگاهی ناحیۀ 2 شهرستان کرمان. فصلنامه پژوهش در نظام های آموزشی.

- محبی، عظیم. (1389)، فرایند یاددهی یادگیری در مدارس با رویکرد پژوهش محور. سایت: تبیان.

-محمدی، حسن. (1388)، ویژگی های مدرسه خوب و مطلوب. قابل دسترسی در سایت مدرسه خوب، معلم خوب.

- مک گیل کریست ، باربارا؛ مایرز، کیت؛ رید، جین. (2004)، مدرسه هوشمند، مدرسه زندگی. ترجمه محمدی باغملایی، حیدر.

- مومنیـــان، لیلا. (1389)، ویژگی های آموزش و پرورش کارآمــد. روزنامه مردم سالاری.

- نقی زاده، مرضیه. (1385)، خلاقیــت و نوآوری در سازمان های آموزشی. تهران: مدرسه.

- نیکنامــی، مصطفــی؛ مهدیان، محمدجعفـــر. (1388)، منظور تبییــن ابعاد و مولفه های مدارس اثربخش و ارائه مدلـــی برای بهبود اثربخشــی در مدارس کشور. فصلنامه رهبری و مدیریــت آموزشی. سال ســـوم، شماره 7، بهــار 1388. صص 196-171.

- یزدان‌ پنــاه‌ نوذری، قربانعلـــی. (1373)، بررســـی وضع موجـــود فضاهای آموزشی مدارس ابتدایی شهرهــای استانمازنــدران در مقایســـه با استانداردهای مطلوب آموزشـــی. پایان نامـــه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.

 

 

-Abyarcher, Jennifer (2004), Characteristics of on Effective Teacher of Reading and Elementry School Sitting. Dissertation Northwestern State University.

-Creemers, B (2001), A Comprehensive Framework for Effective School Improvement Rijks Universities Groningen. Institute for Educational Groaning 9718 A W D Nethebrland.

-Cheng, ying cheong (2001), A school –based management mechanism for school effectivness and development , school effectiveness and school improvement vol.7 no. 1  

-Fulton, K, yoon (2005), Induction in to Learning Communities National Commission on Teaching & Americans Future. Washington.

-Lapoint, M & Stephan, H (2006). Effective Schools Require Effective Principle. Leadership 36. 1.

-Rousen, L (2005), School Dicipline Best Practice for An administrator. Second Edition Sage Publication Company.

-Reynolds, D,Creemers , B.P.M., Hopkins, D., Stoll, l. ,& Bollen, R. (1996) . Making good schools. London: Rutledge.

-Rousen, louis (2005), school discipline best practices for administrators ,second

-edition, sage publications company

-Watkins, Chris & Carnel, Eileen (2007), Effective Learning in Classrooms Space. Publishing Inc 2455. California 91320.