نقش متخصصان اطلاع‌رسانی در استقرار مدیریت دانش در دانشگا‌ه‌ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

با شکل‌گیری جامعه‌ دانش ‌محور و حرکت به سوی اقتصاد مبتنی بر دانش، اهمیت دانش به عنوان مهم‌ترین سرمایه و دارایی‌سازمان‌ها پیش از پیش آشکار شده است. میزان و کیفیت مدیریت دانش در هر سازمان، توان رقابت و میزان موفقیت آن سازمان را تعیین می‌کند. علی رغم این که دانشگاه‌ها از مهم‌ترین مراکز تولید و اشاعه دانش به حساب می‌آیند، ولی تاکنون  توجه کافی به سرمایه‌های فکری و منابع تولید شده به وسیله جامعه دانشگاهی نشــده است. متخصصان اطلاع‌رسانی با مجهز بودن به مهارت های گردآوری، سازمان دهی، و اشاعه اطلاعات می‌توانند نقش بارزی در استقرار مدیریت دانش در سازمان ها داشته باشند. این مقاله مروری است بر دیدگاه‌های مطرح شده در خصوص توان بالقوه و نیز ضعف‌های متخصصان علوم اطلاعات در خصوص همکاری با تیم مدیریت دانش. ابتدا به برخی از تعاریف مربوط به مدیریت دانش و تاریخچه مختصری از آن پرداخته شده و در ادامه تفاوت مدیریت اطلاعات با مدیریت دانش و ضرورت به کارگیری مدیریت دانش در دانشگاه‌ها مورد بحث قرار می‌گیرد. مدل‌های مدیریت دانش، و نقش متخصصان اطلاع‌رسانی در مدیریت دانش از دیگر مباحث در این مقاله هستند. 

کلیدواژه‌ها


- ابطحی، حسین و عادل صلواتی. (1385)، مدیریت دانش در سازمان. تهران: پیوند نو.

- باقری، فاطمه و مریم صراف‌زاده (1384)، «کتابخانه‌ها و تلاش برای بقاء: آیا مدیریت دانش گزینه صحیح است؟». 3 (1و2): 60-78.

- تاونلی، چارلز. (1380)، «مدیریت دانش و کتابخانه‌های دانشگاهی». کتابداری و اطلاع‌رسانی، 4(3): 99-120.

- حاضری، افسانه و مریم صراف‌زاده (1385)، مدیریت دانش در دانشگاه ها و نقش کتابخانه‌های دانشگاهی. نما (مجله الکترونیکی مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران)، 5 (4).

- حاضری، افسانه؛ صراف‌زاده، مریم؛ ، باقری، فاطمه. (1388)، «بررسی موانع ورود کتابداران به عرصه مدیریت دانش». ارائه شده در: مدیریت دانش و علوم اطلاعات: پیوندها و بر هم کنش‌ها؛ مجموعه مقالات همایش ملی، به کوشش محمد حسن‌زاده، سید امید فاطمی، سید ابراهیم عمرانی.

- حبیبی، علی. (1387)، پیاده‌سازی مدریت دانش در سازمان های مهندسی. تهران: ارگ.

-حسن‌زاده، محمــد. (1382)، «نقش کتابخانه‌های تخصصــی در مدیریت دانش سازمان ها». ارائه شده در هفتمین همایش کتابداران سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، رشت، 19-21 اسفند.

- حسن‌زاده، محمد. (1383)، نقش کتابداران و اطلاع‌رسانان در مدیریت دانش سازمان‌ها. (با نگاهی به سرفصل‌های مقاطع سه‌گانه علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران). فصلنامه کتاب، 59: 101-114.

- حسن‌زاده، محمد. (1383الف)، «کاربرد مؤلفه‌های سواد اطلاعاتی در مدیریت دانش سازمان ها». ارائه شده در سمینار آموزش مهارت های سواد اطلاعاتی (مشهد: آستان قدس رضوی، 1-2 خرداد)

- حسن‌زاده، محمد. (1388)، «مروری بر پیوند مدیریت دانش باعلوم اطلاعات». ارائه شده در: مدیریت دانش و علوم اطلاعات: پیوندها و بر هم کنش‌ها؛ مجموعه مقالات همایش ملی، به کوشش محمد حسن‌زاده، سید امید فاطمی، سید ابراهیم عمرانی.

- رادینگ، آلن. (1386)، مدیریت دانش: موفقیت در اقتصاد جهانی مبتنی بر اطلاعات. ترجمه محمد حسین لطیفی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت).

- رولی، جنیفر. (1383)، «مدیریت دانش: کتابداری نوین؟ از نگهبانان تاریخ تا دروازه‌بانان آینده». ترجمه قاسم آزادی. فصلنامه کتاب، 59.

- سیف‌اللهی، ناصر؛ داوری، مجیدرضا. (1388)، مدیریت دانش در سازمان‌ها. تهران: آراد کتاب: کهکشان دانش.

- شاهمرادی، لیلا؛ نوری، زکریا. (1388)، «نقش‌ها و مسئولیت‌های متخصصان حرفه‌ای اطلاعات در مدیریت دانش». ارائه شده در: مدیریت دانش و علوم اطلاعات: پیوندها و بر هم کنش‌ها؛ مجموعه مقالات همایش ملی، به کوشش محمد حسن‌زاده، سید امید فاطمی، سید ابراهیم عمرانی.

- صراف‌زاده، مریم. (1384)، «کتابداران و مدیریت دانش: مروری بر متون موجود». اطلاع‌شناسی، 3(1و2): 24-36.

- فایرستون، ژوزف، و مارک مک الروی. (1387)، مباحث کلیدی در مدیریت دانش جدید. مترجمان احمد جعفرنژاد و خدیجه سفیری. تهران: مؤسسه کتاب مهربان نشر.

- کیم، سئونگهی. (1380)، «نقش متخصصان دانش در مدیریت دانش». ترجمه آتش جعفرنژاد. در گزیده مقالات ایفلا 99. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی.

- گزارش جهانی یونسکو. (1388)، به سوی جوامع دانایی محور. ترجمه علی‌حسین قاسمی و سیروس آزادی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).

- ماترسکا، کاتارزینا. (1384)، کتابداران در  عصر دانش. ترجمه محمدرضا سلیمانی. علوم اطلاع‌رسانی، 20(3و4)87-97.

- مالهوترا، یوگش. (1386)، دانش: سنجش و اندازه‌گیری. مترجم محمد حسن‌زاده. تهران: کتابدار.

- مختاری نبی، ابراهیم. (1383)، تحول نقش کتابداران و متخصصان اطلاع‌رسانی در مدیریت دانش. مجله الکترونیکی مرکز اطلاعات و مدارک علمی، 2(2).

- مک‌دونالد، جان. (1381)، مدیریت دانش در یک هفته. مترجم بدری نیک ‌فطرت. تهران: کیفیت و مدیریت.

- یاریگر روش، حسن. (1382)، تاریخچه مدیریت دانش. توسعه مدیریت، 73-74.

 

-Abell, A. & Oxbrow, N. (2001), Competing woth knowledge: The information professionals in the knowledge management age. London: Library Association Publising.

-Ajinferuke, I. (2003), “Role of information professionals in Knowledge management programs: Emprircal evidence from Canada”. Information science journal , no. 6: 247-257.

-Corral, S. (1998), “Knowledge management: Are we in the knowledge management business?” Ariadne, no. 18, pp. 16-18.

-Dalton, P., et al. (2000), “Barriers to career development within the LIS profession.”, Library Review.

-Davenport, T. (1997), “Ten Principle of KM”’ Knowledge and Process Management. Vol. 4(3): 149-158.

-Drucker, P. (1999), “The age of social transformation. The`Atlantic Monthly, Noember issue.

-Hales, S. (2001), Dimensions knowledge and its management. Available: www. Insighting. co.uk.

-Henzel, S. (2004), Supporting the KM environment: the roles, responsibilities, and rights of information professionals; constructive thoughts on knowledge management . Information Outlook; Jan 2004; 8, 1; Proquest Nursing & Allied Health Source. Available: http://findarticles.com/p/articles/mi_m0fwe/is_1_8/ai

-Hill, S.(1998), Knowledge management: a new career path for the information professional. In: Raitt, D. et al.(eds). Online information 98. 22nd. London: Pxford. Pp.47-53.

-Koenig, M. E. D. & Srikantaiah, K. T. (2002), “Business world discovers assets of librarianship”, Information Outlook, vol 6, no. 4.

-Koina, Cathie. (2002), “Librarians are the ultimate knowledge managers?” Australian Llibrary and Information Association.Available: http://alianet.alia.org.au/publishing/alj/52.3/fulltext/koina.html

-Loughridge, B.(1999), Knowledge management, librarians and information managers: fad of future. New Library World. Vol. 100, no. 1151. Pp: 245-253.

-Malhotra, Y. (1998), Role of social influence, self determination and quality of use in information technology acceptance and utilization: A theoretical framework and empirical field study” Ph.D Thesis, July, Katz Graduate School of Business. University of Pittssbutgh.

-Nasiri, T. (1996), "Knowledge leverage: the ultimate advantage" [on-line]. Available: http://www.brint.com/papers/submit/nasseri.htm

-Newman, B. and Conard, D. (1999), The knowledge management forum. Available at: www.km-forum.org.

-Nonaka, I. (2001), The knowledge creating company, in: Harward Business Rreview: 96-104.

-Panry, S & Griffiths, P. (2003), "Librarirans or knowledge managers? What's in a name, or in there a real differences?" Business Information Review, vol. 20, no. 2: 102-109.

-Parker, K. R., Nitse., P. S., Flowers. K. A (2005), “Libraries as knowledge management centers”. Library Management. 26(4/5): 176-189.

-Raja, M.W. & M. Z. Ahmad & A. K. Sinha (2009), "Knowledge management and academic libraries in IT era: Problems and positions". Presented in: International Conference on Academic Libraries(Delhi, India).

-TFPL(1999), “Skills for Knowledge management: A briefing paper by TFPL Ltd.: Basedon Research Undertaken by TFPL on Behalf of the Library and Information Commission. London: TFPL Ltd.

-Wiig, K.(2002), "Application of knowledge management in public administration". Available at: www.egov.pl/-baza-analizy-km-pub.