بررسی رابطه معنویت سازمانی، عدالت سازمانی و اعتماد سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهبهان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه معنویت در محیط کار، عدالت سازمانی و اعتماد سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی در کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهبهان است. پژوهش به روش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری (190= N) این پژوهش را کلیه کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهبهان بود. حجم نمونه مورد نیاز (123= n) با استفاده از جدول کرسی و مورگان تعیین شد و از طریق روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب گردید. برای سنجش متغیرهای مورد مطالعه از پرسشنامه های معنویت محیط کار، عدالت سازمانی، اعتماد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی استفاده شد. داده‌های حاصل با استفاده از آزمونهای ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون مورد تجزیه‌و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین معنویت محیط کار، عدالت سازمانی و اعتماد سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی رابطه معنی‌داری وجود دارد. همچنین نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که هر سه متغیر معنویت محیط کار، عدالت سازمانی و اعتماد سازمانی توانایی پیش بینی رفتار شهروندی سازمانی را دارند.

کلیدواژه‌ها


بیک زاده، جعفر، حمدالهی، مریم و حمدالهی، کبری (1390). بررسی تأثیر معنویت محیط کاری بر رفتار شهروندی سازمانی کارکنان آموزش و پرورش نواحی پنج گانه شهرتبریز، سال پنجم، شماره 4، صص 23-44.

جواهری کامل، مهدی (1388). تاثیر عدالت سازمانی، رابطه رهبر ـ عضو، اعتماد و توانمندسازی روانشناختی با رفتار شهروندی سازمانی. دو ماهنامه توسعه انسانی پلیس، سال ششم، شماره 24، 7-24.

خراسانی، اباصلت و کنعانی نیری، پژمان (1391). بررسی رابطه عدالت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی با رضایت شغلی کارکنان شرکت مادر تخصصی فرودگاههای کشور. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی، دوره چهارم، شماره 12، صص 79-100.

دعایی، حبیب الله و عزیزی، مرتضی (1391). بررسی تأثیر معنویت در کار بر رفتار شهروندی سازمانی با تاکید بر نقش واسط تعهد سازمانی. پژوهش نامة مدیریت تحول، سال چهارم، شمارة 8، ص 31 ـ 51.

رامین مهر، حمید؛ هادیزاده مقدم، اکرم و احمدی، ایمان (1388). بررسی رابطه بین ادراک از عدالت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی. پژوهش نامه مدیریت تحول، 1،2، 89-65.

رستگار، عباس علی و وارث، سید حامد (1387). خدا در سازمان: تلفیق و یکپارچگی زندگی معنوی و زندگی کاری، فصلنامه علوم مدیریت ایران، سال سوم، شماره 11: 73-99.

رودساز، حبیب و بیشه، مجید (1393). نقش معنویت اسلامی در بروز رفتار شهروندی سازمانی. فصلنامۀ علمی-پژوهشی مدیریت منابع در نیروی انتظامی، سال اول، شمارة 4، ص 81 ـ 104.

زارعی متین، حسن و احمدی، فریدون (1388). نقش دانشگاه در توسعة رفتار شهروندی سازمانی. مدیریت در دانشگاه اسلامی /سال سیزدهم، شماره 1. ص 145 ـ. 176.

سلاجقه، سنجر؛ پوررشیدی، رستم و کولک، عادل (1392). بررسی رابط بین عدالت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در سازمان های دولتی شهر کرمان. فصلنامه اخلاق در علوم و فنّاوری، سال هشتم، شماره 2، صص 1-9.

سلیمی، قاسم و همراهی، فرهاد (1394). مدل سازی معادلات ساختاری اثر معنویت محیط کاری بر رفتار شهروندی سازمانی در دانشگاه علوم پزشکی شیراز. مدیریت سلامت، 18(40)، ص 37 ـ 49

سیدجوادین، سیدرضا؛ عابدی، احسان؛ یزدانی، حمیدرضا و پورولی، بهروز (1392). بررسی نقش میانجی اعتماد و تعهدسازمانی در رابطه بین عدالت سازمانی و رفتارهای شهروندی سازمانی در بیمارستان ها. مدیریت بازرگانی، دوره 5، شماره 1، صص 105-118.

شریفی، خاطره؛ حسنی، محمد؛ عزیزی، نعمت اله و قلعه ای، علیرضا (1392). بررسی رابطه اعتماد و عدالت سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی. رفتار سازمانی، سال اول، شماره 1. ص 43 ـ 54.

شیرازی، علی؛ خداوردیان، الهام و نعیمی، محمد (1391). تأثیر اعتماد سازمانی بر بروز رفتارهای شهروندی سازمانی. پژوهش نامه مدیریت تحول، سال چهارم، شماره 7. ص 133 ـ 154.

صنوبر، ناصر و رحیمی اقدم، صمد (1393). رابطه معنویت محیط کار با رضایت مشتریان و نقش تعدیل گری رفتار شهروندی سازمانی. راهبرد فرهنگ، شماره بیست و ششم، صص 179-207.

فرهادی نیا، مسعود؛ کردستانی مقدم، پرستو؛ ابراهیم زاده، فرزاد و رضایی، سیمین (1389). بررسی رابطه عدالت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دانشگاه علوم پزشکی لرستان. فصلنامه دانشگاه علوم پزشکی لرستان، سال ششم، شماره 18 و 19، صص 35-45.

فرهنگی، علی اکبر؛ فتاحی، مهدی و واثق، بهاره (1385). معنویت در محیط کار و نقش آن در بهبود رفتارهای شهروندی سازمانی، فرهنگ مدیریت، شماره 13، صص 5-36.

فولادی، زهرا (1394). رابطه معنویت محیط کار با سرمایه روان­شناختی سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی و کیفیت زندگی کاری دبیران متوسطه اداره آموزش و پرورش شهرستان بهبهان، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز.

قشقایی زاده، نصراله و حسین پور، محمد (1391). بررسی رابطه بین هوش معنوی، هوش عاطفی و خودکارآمدی با رفتار شهروندی سازمانی در بین کارکنان زن موسسات آموزش عالی شهر بهبهان، زن و مطالعات خانواده، سال پنجم- شماره هیجدهم، صص 105 -125.

کاظم زاده بیطالی، مهدی و حسنی، محمد (1394). تبیین نقش ویژگی های سازمانی مدارس بر اعتماد و رفتار شهروندی سازمانی معلمان، مجله ی روان شناسی مدرسه، دوره ی 4، شماره ی 2 و 3، صص 89-103.

کاملى، محمدجواد و عباس زاده، یاسر (1393). تبیین رابطه عدالت سازمانى با رفتار شهروندى سازمانى در دانشگاه علوم انتظامى امین. فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، سال نهم، شمارة اول، صص 108-134.

محجوب عشرت آبادی، حسن؛ میرکمالی، سید محمد و کیانی، ولی مراد (1392). بررسی رابطه عدالت سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی در بین کارمندان ناحیه 1 و 2 آموزش و پرورش شهر خرم آباد. نوآوری های مدیریت آموزشی، سال هشتم، شماره 2، صص 105-120.

محمدی، مصطفی (1389). بررسی رابطه بین معنویت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی (مطالعه موردی: شهرداری زاهدان). پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشگاه سیستان و بلوچستان.

نعامی، عبدالزهرا؛ شکرکن، حسین (1385). بررسی رابطه ساده و چندگانه عدالت سازمانی با رفتار مدنی سازمان در یک سازمان صنعتی در شهر اهواز. مجله علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه آزاد، دوره سوم، سال سیزدهم، صص 92-79.

نیک پور، امین؛ منظری توکلی، علیرضا و حسینی نژاد، سید محمدرضا (1390). بررسی رابطه بین معنویت محیط کاری و رفتارهای شهروندی سازمانی در کارکنان سازمان بنیاد شهید شهر کرمان. فراسوی مدیریت، سال چهارم، شماره 16. ص 172 ـ 155.

Alper, Erturk(2007). Increasing organizational citizenship behavior of Turkish academicians; Mediating role of trust in supervisor on the relationship between organizational justice and citizenship behaviors, Journal of Managerial Psychology, Vol. 22, No. 3, pp: 257-270.

 

Ashmos, D.P. and Duchon, D. (2000) "Spirituality at work: a conceptualization and measure", Journal of Management Inquiry, Vol. 9,No. 2, pp. 134-145.

 

Bateman, T. S., & Organ, D. W., (1983), Job satisfaction and the good soldier: The relationship between affect and employee citizenship, Academy of Management Journal,36, 587-595.

 

Bos, K.V. (2001). "Fundamental Research by Means of Laboratory Experiments Is Essential For a Better Understanding of Organizational Justice", Vocational Behavior, (58): PP: 254-259.

Geh, Z. Y. E. (2010). A study of the effects of mediators between spirituality at work and organizational citizenship behaviors. Master’s dissertation, Singapore management University. Retrieved from: http://ink.library.smu.ed u.sg/etdcoll/2

 

Harmer, R. (2008). Organizational citizenship behavior, emotional intelligence and spirituality: what’s the relationship? retrieved fromhttp://www.developfullcircle.com

Jeon, J. H. (2009).The impact of organizational justice and job security on organizational commitment exploring the mediating effect of trust in top management. A dissertation, faculty of the graduate school of the university of Minesota.38.

 

Khanifar, H., Moghimi S. M., Jandaghi G. H., and Zoorandi, N. (2009). “The examination of Relationship between components of trust and organizational commitment of employees (in The Education and Agriculture organization of Qom Province)”.Journal of Public Administration: 1(2): 4-18.

 

Krishnakumar, s, and Neck, c.p (2002).the what, why and how of spirituality in the workplac, journal, vol.36, pp.502-526.

Kutcher, E. J.; Bragger, J. D.; Rodriguez-Srednicki, O., & Masco, J. L. (2010). The role of religiosity in stress, job attitudes, and organizational citizenship behavior. Journal of Business Ethics, 95, 319–337.

Lambert, Eric, (2003). The impact of organizational justice on correctional staff ”organizational justice on correctional staff ” organizational justice on correctional staff Journal of criminal justice, vol.31, issue 2 pp:

 

Lee, K., Ashton, M. C., & Shin, K. H. (2005). Personality correlates of workplace antisocial behavior. Applied Psychology: An International Reviews, 54, 81-98.

 

Mitroff, I. and Denton, E. (1999). A Spiritual Audit of Corporate America: A Hard Look at Spirituality, Religion, and Values in the Workplace. Jossey-Bass, San Francisco, CA.

Organ, D.W. (1990).The motivational basis of organizational citizenship behavior (Vol 12, PP 43 −72). Greenwich, CT. JAI Press.

Podsakoff, P. M., & MacKenzie, S. B. (1997). Impact of organizational citizenship behavior on organizational performance: a review and suggestions for future research. Human Performance, 10, 133-151.

 

Singh, U., & Srivastava, K. B. L. (2009). Interpersonal trust and organizational citizenship behavior. National Academy of Psychology (NAOP). 65-76.

 

Wong, Y. T., Ngo, HY., Wong, CS. (2006). Perceived organizational justice, trust, and ocb. Journal of Word Business. 41, 344-355.

Yilmaz, A., & Atalay, C. (2009). A theoretical analyze on the concept of trust in organizational life. European Journal of Social Sciences, 8(2), 341-349.